Kenmerken van hooggevoeligheid bij kinderen: (zoals Elaine Aron die noemt in haar boek ‘Het hoog sensitieve kind’)

  •  snel schrikken
  •  last hebben van kleren die kriebelen, naden in sokken of kledingmerkjes tegen de huid
  •  niet houden van verrassingen
  •  meer leren van een vriendelijke terechtwijzing dan van strenge straf
  •  lijkt gedachten te kunnen lezen
  •  moeilijke woorden gebruiken voor de leeftijd
  •  elk vreemd geurtje ruiken
  •  een scherpzinnig gevoel voor humor hebben
  •  zeer intuïtief lijken
  •  moeilijk in slaap te krijgen na een opwindende dag
  •  moeite hebben met grote veranderingen
  •  wil zich verkleden als de kleren nat of zanderig zijn geworden
  •  veel vragen stellen
  •  perfectionistisch zijn
  •  oog hebben voor het verdriet van anderen
  •  van rustige spelletjes houden
  •  diepzinnige, beschouwende vragen stellen
  •  zeer gevoelig zijn voor pijn
  •  slecht kunnen tegen een luidruchtige omgeving
  •  oog hebben voor detail (iets dat van plaats is veranderd, een verandering in iemand uiterlijk)
  •  eerst kijken of het veilig is alvorens ergens in te klimmen
  •  het best presteren wanneer er geen vreemden bij zijn
  •  de dingen intensief beleven

Aron geeft aan dat een kind hoogsensitief is wanneer dertien of meer vragen van toepassing zijn. Maar ook wanneer slechts één of twee vragen in extreme mate waar zijn geldt een kind als hoogsensitief. Luister hier vooral ook naar je eigen gevoel als ouder van het kind.

Hieronder volgt een opsomming van kenmerken volgens de visie van LiHSK, Landelijk informatiepunt Hoog Sensitieve Kinderen: 

Onderverdeeld in vier categorieën:

– lichamelijk: het fysieke lichaam, inclusief de zintuigen
– emotioneel: gevoelens, omgang met anderen
– mentaal: denken, leren, informatieverwerking
– spiritueel: besef van een zingevende context, eventueel vallend buiten de grenzen van het direct waarneembare

Bij hoogsensitieve kinderen herkennen we kenmerken uit alle vier categorieën. De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben dus vooral betekenis in hun onderlinge samenhang. Daarmee ontstaat een beeld van hoogsensitiviteit, dat in een kind herkenbaar moet zijn. Voldoen aan slechts enkele kenmerken is in de visie van LiHSK dus niet genoeg om te kunnen spreken van hoogsensitiviteit.

Kenmerken op lichamelijk gebied:
– veel zien, kleine veranderingen waarnemen
– graag ‘langs de kant’ staan om te observeren
– scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel ‘hard’ noemen
– geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals een natte mouw of labeltjes in kleding
– intens reageren op lichamelijke pijn
– subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden
– gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel ‘fel’ noemen

Kenmerken op emotioneel gebied:
– aanvoelen van stemmingen en emoties
– zich snel zorgen maken
– toetrekken naar kinderen die enigszins buiten ‘de groep’ vallen
– behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen
– moeite hebben met veranderende omstandigheden
– de kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen
– tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie of omgeving te wennen
– inlevingsvermogen, zich goed kunnen verplaatsen in de gevoelens van anderen
– niet van verrassingen houden
– op jonge leeftijd al in staat zijn tot zelfreflectie
– niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan

Kenmerken op mentaal gebied:
– een goed geheugen hebben
– voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken
– snel van de ene gedachte naar de andere associëren
– diepzinnige vragen stellen
– eindeloos willen weten ‘waarom’
– beter zijn in taal dan in rekenen
– een goed gevoel voor vreemde talen hebben
– kennis op school niet letterlijk willen/kunnen reproduceren, maar liever creatief toepassen
– moeite hebben met structureren en organiseren
– een hekel hebben aan oefenen en herhalen

Kenmerken op spiritueel gebied:
– eigen wijsheid, heel gericht de eigen weg volgen
– vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn
– zeer hechten aan de waarheid
– gericht zijn op liefde, harmonie en vrede
– diep nadenken over levensvragen
– sterke binding hebben met de natuur (planten, dieren)
– blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen
– wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen

Bron: LiHSK